पछौकड़ राश्ट्री उच्चतर शिक्षा अभियान (रूसा) इक केंदरी प्रायोजित योजना ऐ जेह्ड़ी पात्र राज्य उच्चतर शैक्षिक संस्थाएं गी माली संसाधन देने लेई ब’रे 2013 च शुरू कीती गेई ही। केंदरी माली संसाधन (सामान्य वर्ग दे राज्यें लेई 65:35 दे अनुपात च ते खास वर्ग दे राज्यें लेई 90:10 दे अनुपात च) मापदंड अधारत ते आउटकम अधीन होग। चि’न्नत संस्थानें च पुज्जने थमां पैह्ले मदाद केंदरी मंत्रालय थमां राज्य सरकारें/संघ शासित प्रदेशें राहें राज्य उच्चतर शिक्षा परिशदें गी जंदा ऐ। राज्य उच्चतर शिक्षा योजनाएं दे समालोचनात्मक मूल्यांकन दे अधार पर राज्यें गी माली साधन दित्ते जंदे न जेह्ड़े उच्चतर शिक्षा च समानता, पौंह्च ते उत्कृश्टता दे मामलें गी सुलझाने लेई राज्य दी कारज योजना दी व्याख्या करदा ऐ। रूसा के उद्देश निर्धारित मापदंडें गी जकीनी करदे होई राज्य संस्थाएं दी सबूरी गुणवत्ता च सुधार करना ते प्रत्यायन गी लोड़चदी गुणवत्ता आश्वासन कारज ढांचे दे रूप च अंगीकार करना। राज्य स्तर पर योजना ते मानीटरिंग लेई संस्थानिक ढांचे दा निर्माण करियै, राज्य युनिवर्सटियें च स्वायत्ता प्रोत्साहित करियै ते संस्थाएं दे अभिशासन च सुधार करियै राज्य उच्चतर शिक्षा प्रणाली च बदलाव कारी सुधार करना। संबंधन, शैक्षिक ते परीक्षा प्रणाली च सुधारें गी जकीनी करना। सभनें उच्चतर शैक्षिक संस्थाओं च गुणवत्ता युक्त विशें दी मनासब उपलब्धता गी जकीनी करना ते रोजगार दे सभनें स्तरें च क्षमता निर्माण गी जकीनी करना। उच्चतर शैक्षिक संस्थाएं गी अनुसंधान ते नवाचार दे खेत्तर च समर्पत करने लेई अनुकूल म्हौल दा निर्माण करना। मौजूदा संस्थाएं च बाद्धू क्षमता दा निर्माण करियै संस्थानिक अधार गी विस्तार प्रदान करना ते नामांकन लक्ष्यें गी हासल करने लेई नमें संस्थानें गी स्थापत करना। अविकसत ते घट्ट विकसत खेत्तरें च संस्थाएं गी स्थापत करियै उच्चतर शिक्षा च पौंह्च बनाने च खेत्तरी असंतुलनें गी संतुलत करना। अनुसूचित जाति/अनुसूचित जनजाति ते समाजक तेकशैक्षि रूप कन्नै पिछड़े वर्गें गी उच्चतर शिक्षा दे मनासब मौके प्रदान करियै उच्चतर शिक्षा दे खेत्तर च समानता च सुधार करना; महिलाएं, अल्पसंख्यकों ते निहितजनें दे समावेशन दी हौसला-हफजाई करना। अभियान दे घटक राश्ट्री उच्चतर शिक्षा अभियान इसलै खुद-मुखत्यार कालजें दे प्रोन्नयन ते कालेजें दे समूहक बदलाव आसेआ नमीं यूनिवर्सटियें गी स्थापत करग। एह् नमें माडल कालेजें, नमें पेशेवर कालेजें गी स्थापत करग ते यूनिवर्सटियें ते कालेजें गी संरचनात्मक मदाद प्रदान करग, फैकल्टी भर्ती मदाद, विशे सुधार कार्यक्रम ते शैक्षिक प्रशासकें दे नेतृत्व सरबंधी विकास बी इस योजना दे म्हत्वपूर्ण हिस्से न। कौशल विकास गी बधाने लेई पालीटेक्निक दी मौजूदा केंदरी योजना गी रूसा च पेश कीता गेआ ऐ। इसदे अलावा, रूसा हिस्सा लैने आह्ले राज्यें दे संस्थाएं च सुधार, पुनर्गठन ते क्षमता विकास सरबंधी मदाद बी दिंदा ऐ। संस्थानिक अनुक्रम रूसा गी सांस्थानिक ढांचे आसेआ लागू ते मानीटर कीता जंदा ऐ, जिस च राश्ट्री मिशन प्राधिकरण, परियोजना अनुमोदन बोर्ड ते केंदरी स्तर पर राश्ट्री परियोजना निदेशालय ते राज्य स्तर पर राज्य उच्चतर शिक्षा परिशद ते राज्य परियोजना निदेशालय शामल न। स्रोत: मानव संसाधन विकास विभाग, भारत सरकार