शिक्षण

आपले जग

जागतिक - बंदरे व आखात  

इंचॉन 

English

Hindi

Marathi

Bengali

Gujarati

Nepali

Kannada

Malayalam

Tamil

Telugu

Urdu

MAT-Trasnlation

MAT-Auto Generation

Vikas AI

Chatbot

Calendar

Assamese

Bodo

Dongri

Kashmiri

Konkani

Maithili

Manipuri

Odia

Punjabi

Sanskrit

Santali

Sindhi

Education

/education/भारतीय-शिक्षण-व्यवस्थेचा-आढावा-रचना,-उपक्रम-आणि-आव्हाने

सार्वजनिक आणि खाजगी संस्थांचे विविध मिश्रण असलेली भारतीय शिक्षण प्रणाली सर्व नागरिकांना दर्जेदार शिक्षण प्रदान करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते. प्रगती असूनही, तिला असमान प्रवेश आणि गुणवत्तेच्या चिंतांसारख्या आव्हानांचा सामना करावा लागतो, परंतु NEP 2020 आणि तंत्रज्ञानाचा वापर यासारखे उपक्रम सुधारणेसाठी महत्त्वपूर्ण संधी देतात.

/education/3030-एकलव्य-stem-एज्युकेशन-ऑनलाइन-सिरीज

 3030 एकलव्य STEM एज्युकेशन ऑनलाइन सिरीज बद्दल माहिती प्रदान करते, CBSE द्वारे सेंटर फॉर क्रिएटिव्ह लर्निंग, IIT, गांधीनगर यांच्या सहकार्याने एक उपक्रम.

/education/बारा-गुंबद-मकबरा-आणि-मशीद-लोधी-गार्डन-दिल्ली

दिल्लीतील लोधी गार्डन येथील बारा गुंबद मकबरा आणि मशिदीची माहिती प्रदान करते

/education/93593f92694d92f93e92a940920947-935-92e93993e93593f92694d92f93e93292f947

या विभागात महाराष्ट्र, राष्ट्रीय व जागतिक विद्यापीठे व  महाविद्यालयांची आणि विविध शास्त्रीय व संशोधन संस्थांची  माहिती देण्यात आली आहे. 

/education/93693f91594d937923-93890292c902927940924-91593e939940-92e93e93993f92494092a91f-92b93f93294d92e94d938

या विभागात विद्यार्थ्यांना, शिक्षकांना तसेच इतरांना उपयोगी पडतील आशा काही माहितीपट (फिल्म) दिल्या आहेत. 

ई-मेधा (ई-मेडिकल हेरिटेज ऍक्सेशन कॅटलॉग) पोर्टल, नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियन मेडिकल हेरिटेज (NIIMH) बद्दल माहिती प्रदान करते, जे पारंपारिक औषधांचे शहाणपण दर्शविणारी 12,000 हून अधिक पुस्तके ऍक्सेस करण्याची परवानगी देते.

/education/93693f91594d93792393e91a93e-90592793f91593e930

या विभागात शिक्षणाच्या अधिकाराविषयी माहिती देण्यात आली आहे. यात बालकांचे अधिकार, त्या बद्दलची पुस्तिका, अंध व अपंग मुलांच्या शिक्षणाचा अधिकार या बद्दल माहिती देण्यात आली आहे.

/education/स्वातंत्रदिन

स्वातंत्र्यदिन हा केवळ झेंडावंदन करण्याचा आणि सुट्टी उपभोगण्याचा दिवस नाही, तर तो आपल्या देशाप्रती असलेल्या कर्तव्यांची पुनर्रचना करण्याचा दिवस आहे. चला, या १५ ऑगस्टला आपण सगळे मिळून एकच संकल्प करूया ...देशाला अधिक समृद्ध, सुरक्षित आणि समतावादी बनवण्यासाठी आपण सतत कार्यरत राहू.

जय हिंद जय भारत

या विभागात शिक्षणा विषयी भारत सरकारच्या विविध योजना, कार्यक्रमांची माहिती देण्यात आली आहे.

या विभागात लोक सेवा आयोगाच्या परीक्षा, प्रवेश परीक्षा पदवी नंतर, १० वी नंतर, १२ वी नंतर या विषयांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/93893e93993f92494d92f93e93593f93792f940-93893094d93591593e939940

या विभागात प्रादेशिक, राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय साहित्य, साहित्य प्रकार व साहित्यिकांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/पीएम-ई-विद्या

PM e-VIDYA बद्दल माहिती प्रदान करते - शैक्षणिक संसाधनांसाठी एक बहुविध प्रवेश उपक्रम.

/education/नॅशनल-कौन्सिल-फॉर-हॉटेल-मॅनेजमेंट-जॉइंट-एंट्रन्स-एक्झामिनेशन-(nchm-jee)

B.Sc च्या प्रवेशासाठी नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) द्वारे आयोजित नॅशनल कौन्सिल फॉर हॉटेल मॅनेजमेंट जॉइंट एंट्रन्स एक्झामिनेशन (NCHM JEE) बद्दल माहिती प्रदान करते . (आतिथ्य आणि हॉटेल प्रशासन) शैक्षणिक वर्ष 2026-27 साठी नॅशनल कौन्सिल फॉर हॉटेल मॅनेजमेंट अँड केटरिंग टेक्नॉलॉजी (NCHM&amp;CT) शी संलग्न हॉटेल मॅनेजमेंट (IHM) संस्थेतील अभ्यासक्रम.

/education/प्रक्रिया-सुरक्षिततेतील-पदव्युत्तर-पदविका-कार्यक्रम

 कारखान्यांमध्ये कामाच्या ठिकाणी होणाऱ्या अपघातांना तोंड देण्यासाठी आयआयटी मद्रासने सुरू केलेल्या अशा प्रकारच्या पहिल्याच पदव्युत्तर पदविका कार्यक्रमाबद्दल माहिती प्रदान करते. 

या विभागात विविध शैक्षणिक संसाधनांच्या लिंक्स  दिल्या आहेत. 

या मध्ये विविध उपयुक्त ई- पुस्तके देण्यात आलेली आहेत. 

प्रस्तुत स्वलिखित कविता मानवी जीवनातील संवेदना, निसर्गप्रेम, आशावाद आणि सकारात्मक जीवनमूल्ये यांचे प्रभावी चित्रण करते. कवितेत भावनांची सहज अभिव्यक्ती असून, वाचकाला आत्मपरीक्षणाची आणि जीवनाकडे नव्या दृष्टीने पाहण्याची प्रेरणा मिळते. साधी, ओघवती आणि अर्थपूर्ण भाषा हे या कवितेचे वैशिष्ट्य आहे.

/education/नॅशनल-इन्स्टिट्यूट-ऑफ-फॅशन-टेक्नॉलॉजी-प्रवेश-परीक्षा-2025-(niftee-2025)

नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी प्रवेश परीक्षा 2025 (NIFTEE 2025) ही नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) द्वारे UG, PG आणि Ph.D मध्ये प्रवेशासाठी घेतली जाईल. शैक्षणिक सत्र 2025-26 साठी संगणक आधारित चाचणी (CBT) / पेपर आधारित चाचणी (PBT) मोडमध्ये संपूर्ण भारतातील हिंदी आणि इंग्रजी माध्यमांमधील 82 शहरांमध्ये शैक्षणिक वर्ष 2025-26 साठी कार्यक्रम.

/education/आंतरविद्याशाखीय-शिक्षण-21व्या-शतकासाठी-विद्यार्थ्यांना-तयार-करणे

आंतरविद्याशाखीय शिक्षण हे विषयांमधील संबंध वाढवून आणि जटिल, वास्तविक-जगातील आव्हानांसाठी आवश्यक असलेल्या गंभीर विचारसरणी आणि समस्या सोडवण्याच्या कौशल्यांसह विद्यार्थ्यांना सुसज्ज करून पारंपारिक, सिल्ड अभ्यासक्रमापेक्षा अधिक प्रभावी शैक्षणिक दृष्टिकोन प्रदान करते. ही समग्र पद्धत प्रतिबद्धता वाढवते, 21व्या शतकातील महत्त्वपूर्ण कौशल्ये विकसित करते आणि विद्यार्थ्यांना वेगाने विकसित होत असलेल्या भविष्यासाठी तयार करते.

या विभागात शिक्षकांसाठी शिकवणे व शिकणे, माहिती तंत्रज्ञानाचा वापर, मूल्य शिक्षण, शिकवण्याच्या पद्धतीत सुधारणा करण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर या विषयी माहिती देण्यात आली आहे

शिक्षण क्षेत्रतील इतर माहिती

/education/ऑटोमेटेड-परमनंट-अकादमिक-अकाउंट-रजिस्ट्री

विद्यार्थ्यांसाठी ऑटोमेटेड परमनंट अकादमिक अकाउंट रजिस्ट्री (APAAR) बद्दल अधिक जाणून घ्या

या विभागात शिक्षण क्षेत्रातील यशोगाथांची माहित देण्यात आली आहे. धोरणे व योजना या विभागात शिक्षणा विषयी भारत सरकारच्या विविध योजना, कार्यक्रमांची माहिती देण्यात आली आहे

या विभागात शिशु गटातील मुलांसाठीच्या आवश्यक असणारया गोष्टीची माहिती देण्यात आली आहे. यात त्यांना आवडतील अश्या गाणी, गोष्टी, खेळ, गीते इ. ची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/93594d92f93593893e92f-92e93e93094d91792693094d936928

या विभागात औद्योगिक तंत्रज्ञानाची माहिती, शिक्षण संस्था, उद्योगधंदे व व्यवसायांची माहिती, पारंपारिक व्यवसायांची माहिती यात देण्यात आली आहे.

या विभागात शालेय शिक्षणासाठी माहिती तंत्रज्ञानाचा वापर, संगणकाविषयी माहिती या विषयी माहिती देण्यात आली आहे

/education/कापड-उद्योगातील-सांडपाण्यावर-प्रक्रिया-करण्यासाठी-नवीन-तंत्रज्ञान

वस्त्र उद्योगातील सांडपाण्यावर कार्यक्षमतेने प्रक्रिया करण्यासाठी भारतीय तंत्रज्ञान संस्था मद्रास (IIT मद्रास) ने विकसित आणि वापरलेल्या प्रगत नवीन तंत्रज्ञानाची माहिती प्रदान करते.

/education/91a93e932942-91892193e92e94b921940

या विभागात चालू घडामोडी अर्थात (करंट अफेअर्स ) विषयी माहिती दिली आहे 

/education/समुद्राच्या-पाण्याचे-क्षारीकरण-करण्यासाठी-उच्च-दाब-पॉलिमरिक-पडदा

संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटनेने (DRDO) विकसित केलेल्या समुद्राच्या पाण्याचे क्षारीकरण करण्यासाठी उच्च-दाब पॉलिमरिक पडदा बद्दल माहिती प्रदान करते.

/education/धार्मिक-संस्था-आणि-पर्यटन-सेवांचे-बनावटीकरण-करून-ऑनलाइन-बुकिंग-घोटाळे

 नागरिकांनी ऑनलाइन बुकिंग फसवणुकींबद्दल जागरूक राहावे, विशेषतः देशभरातील धार्मिक यात्रेकरू आणि पर्यटकांना लक्ष्य करणाऱ्या फसवणुकींबद्दल. 

/education/भारतीय-शिक्षण-व्यवस्था-राष्ट्रीय-विकासासाठी-संसाधने-आणि-उपक्रम

सामाजिक परिवर्तन आणि राष्ट्रीय विकासासाठी महत्त्वाची असलेली भारतीय शिक्षण व्यवस्था विकासपीडियाच्या शिक्षण पोर्टलसारख्या संसाधनांनी समर्थित आहे, जी सर्व भागधारकांसाठी बहुभाषिक माहिती प्रदान करते. NEP २०२० आणि समग्र शिक्षा अभियान सारख्या योजनांसह सरकारी उपक्रमांचे उद्दिष्ट सर्व स्तरांवर दर्जेदार शिक्षण आणि कौशल्य विकास प्रदान करणे आहे.

/education/संविधान-साक्षरता-काळाची-गरज

प्रत्येक मूल्यांचा अर्थ विद्यार्थ्यांना कृतीतून समजून सांगण्याची गरज आहे. ज्यामुळे संविधान जगण्याचा भाग होईल. संविधानाची प्रस्ताविका हा भारतीय संविधानाचा सार आहे, आरसा आहे. भारताच्या प्रस्ताविकेमध्ये आपण जर बघितले तर फक्त एका ओळीमध्ये हा भारत कसा असेल, भारतीयांना या भारतामध्ये काय मिळेल आणि या भारताची वाटचाल कशी असेल, याचे संपूर्ण चित्रण या प्रस्ताविकेमध्ये दिलेले आहे. आम्ही भारताचे लोक आणि संविधानदेखील स्वतः प्रत अर्पण करत आहोत. यामध्येच या भारतीय संविधानाचे मोठेपण आणि महानता आपणास दिसते.

/education/90592494193294d200d92f-92d93e930924-93294791692e93e93294091593e-92e93e92f92c94b932940

मायबोली
अतुल्य भारत लेखमालिका 

/education/apala-jag/93994d92f942-93293e90191792c94b93094d928-915945932947902921930

ब्रिटिश भौतिकी विज्ञ. उष्णता व ऊष्मागतिकी (उष्णतेच्या यांत्रिक व इतर प्रकारच्या असणाऱ्या संबंधांचे गणितीय विवरण करणारे शास्त्र) यांसंबंधीच्या कार्याकरिता विशेष प्रसिद्ध.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92892694d92f93e

या विभागात नद्या, सरोवर व समुद्र यांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92194b902917930-90692393f-92a93094d935924

या विभागात जगातील विविध डोंगररांगा व पर्वत रांगांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-93593e93393590291f-90692393f-92c94791f947

या विभागात जगातील वाळवंट आणि बेटे यांची माहिती दिली आहे.

/education/apala-jag/91c93e91792493f915-2013-91793e935-936939930947-935-93093e91c94d92f

या विभागात जगातील गाव शहरे, व राज्य यांची माहिती देण्यात आली आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93594d93994792893f938

व्हेनिस : इटलीमधील एक इतिहासप्रसिद्ध शहर, सागरी बंदर आणि व्हेनटो-व्हेनेत्सीआ प्रांताची राजधानी. व्हेनिस हे कालवे, कला, वास्तुशिल्प व निसर्गरम्य परिसर यांसाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. लोकसंख्या २,९१,५३१ (१९९८). एड्रिअॅटिक समुद्राच्या उत्तर टोकाशी असलेल्या व्हेनिसच्या आखातातील चंद्रकोरीसारख्या खारकच्छ भागातील द्वीपसमूहावर हे वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/90593094d91593e90291794793293f93894d915-1

अर्कांगेलिस्क : रशियाच्या अर्कांगेलिस्क प्रांताची राजधानी व महत्त्वाचे बंदर. लोकसंख्या ३,४३,००० (१९७०). उत्तरेस श्वेत समुद्राला मिळणाऱ्‍या उत्तर द्वीना नदीच्या त्रिभुजप्रदेशात उजव्या तीरावर हे वसले असून समुद्रापासून ४० किमी. आत आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92894d92f94292a94b93094d91f-92894d92f94291c

न्यूपोर्ट न्यूज : अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांपैकी व्हर्जिनिया राज्यातील शहर आणि बंदर. लोकसंख्या १,३८,१७७ (१९७०). हे नॉरफॉकच्या वायव्येस १८ किमी.वर, तर हॅम्प्टन रोड्स बंदराच्या उत्तरेस जेम्स नदीमुखावर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/91594593893e92c94d93293e90291593e

कॅसाब्लांका : (अरबी अल्‌ बीदा) मोरोक्कोचे अटलांटिक किनाऱ्यावरील महत्वाचे बंदर व सर्वात मोठे शहर. लोकसंख्या १५,०६,३७३ (१९७१). राबात व मॅझागॅन ह्यांमधील लहानशा उपसागराच्या तोडांशी हे वसले आहे. तेराव्या शतकात हे मच्छीमारी खेडे होते. 

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92c92b93e93294b

बफालो : अमेरिकेच्या न्यूयॉर्क राज्यातील ईअरी परगण्याचे मुख्य ठिकाण व प्रमुख बंदर. लोकसंख्या ४,३८,६२० (१९७४ अंदाज). हे ईअरी सरोवराच्या पूर्व टोकावर, नायगारा नदीकाठी व नायगारा फॉल्स शहराच्या आग्नेयीस सु. ३२ किमी. वर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92894d92f942-92c94792192b93094d921

न्यू बेडफर्ड : अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील मॅसॅचूसेट्स राज्याच्या ब्रिस्टल परगण्यातील एक शहर आणि बंदर. लोकसंख्या १,०१,७७७ (१९७०). बुझार्ड्‍‍स उपसागराला मिळणाऱ्या अकुशनिट नदीच्या मुखावर वसलेले हे शहर लोहमार्गाने बॉस्टनच्या दक्षिणेस सु. ९० किमी., तर फॉल रिव्हर शहराच्या आग्नेयीस १९ किमी. वर आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92c93e902917940

बांगी : मध्य आफ्रिका प्रजासत्ताकाची राजधानी. लोकसंख्या ३,००,००० (१९७७ अंदाज). हे ब्रॅझाव्हीलच्या ईशान्येस १,०३० किमी. ऊबांगी नदीच्या पश्चिम काठावर वसलेले असून देशातील एक महत्त्वाचे नदीबंदर आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/905200d94592193f932947921

अ‍ॅडिलेड : ऑस्ट्रेलियातील चौथ्या क्रमांकाचे शहर व प्रमुख बंदर, साउथ ऑस्ट्रेलिया राज्याची राजधानी. लोकसंख्या ८,४२,६९३ (१९७१). पुलिनमय मैदानावर वसलेले अ‍ॅडिलेड पूर्वेकडून मौंट लॉफ्टी पर्वतश्रेणींनी व पश्चिमेकडून सेंट व्हिन्सेंट आखाताच्या वालुकामय किनाऱ्याने वेष्टिलेले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93894d91f94d93094593894d200c92c93094d917

स्ट्रॅस्‌बर्ग : फान्सच्या ॲल्सेस-लॉरेन विभागातील बा-रँ विभागाची राजधानी, पमुख नदीबंदर आणि सांस्कृतिक, औद्योगिक वव्यापारी केंद्र. लोकसंख्या ७,५९,८६८ ( उपनगरांसह २००९). हे पॅरिसच्या पूर्वेस ४३२ किमी., हाईन व ईल नदी संगमाच्या पश्चिमेस ४ किमी. फान्सङ्धजर्मनीच्या सरहद्दीजवळ, ईल नदीच्या दोनही काठांवर वसलेले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92e93e92893f93293e

शहरमानिला : फिलिपीन्सची राजधानी व प्रमुख बंदर. देशाचे आर्थिक, राजकीय, सामाजिक व सांस्कृतिक केंद्र, लोकसंख्या १६,३०,४८५; महानगरीय ५९,२५,८८४ (१९८०). उत्तर फिलिपीन्समधील लूझॉन या मोठ्या बेटाच्या नैर्ऋत्य भागात, मानिला उपसागाराच्या पूर्व किनाऱ्यावर, पसीग नदीच्या त्रिभुज प्रदेशात मानिला वसलेले आहे. 

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/91a94c932-1

चौल : चेऊल. कुलाबा जिल्ह्याच्या अलिबाग तालुक्यातील एक ऐतिहासिक बंदर. लोकसंख्या ८,१५० (१९७१). शिलाहार राजांच्या राजधानीचे हे ठिकाण कुंडलिका नदीच्या मुखावर (रोहा खाडीवर), मुंबईच्या दक्षिणेस सु. ५६ किमी., अलिबाग—रेवदंडा मोटार रस्त्यावर आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92e94b90292c93e93893e

मोंबासा : केन्या देशातील (पूर्व आफ्रिका) दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर आणि प्रसिद्ध बंदर. लोकसंख्या ३,४१,१४८ (१९७९). हे नैरोबीच्या आग्नेयीस सु. ५३० किमी. वर असून याचा जास्तीतजास्त भाग हिंदी महासागरातील किनाऱ्यालगतच्या प्रवाळ बेटावर आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92193e92f930947928

डायरेन : (दाल्येन). चीनमधील एक प्रसिद्ध बंदर. ते दक्षिण मँचुरियात लीआउडुंग द्वीपकल्पाच्या दक्षिण टोकावर पोर्ट आर्थरच्या ईशान्येस सु. ३८ किमी. वर वसले आहे. ह्या बंदराचा परिसर सुपीक व समृद्ध असून ह्या भागास चिनी भाषेत ‘लूटा’ म्हणतात.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93894d93593e92894d91d940-1

स्वान्झी : ग्रेट ब्रिटनच्या वेल्स विभागातील दक्षिण ग्लॅमरगन परगण्यातील ऐतिहासिक, औद्योगिक शहर व बंदर. ते ब्रिस्टल खाडीवर ट्वे नदीमुखाशी वसले आहे. लोकसंख्या २,३९,००० (२०११). दक्षिण वेल्स हा ग्रेट ब्रिटनमधील प्रमुख कोळसा आणि धातू उत्पादक प्रदेश असून स्वान्झी हे या प्रदेशातील महत्त्वाचे केंद्र आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92a93e92193e902917

पाडांग : इंडोनेशियाच्या सुमात्रा बेटातील प. सुमात्रा प्रांताचे मुख्य ठिकाण व प्रमुख सागरी बंदर. लोकसंख्या १,९६,३०० (१९७१). हे १° द. अक्षवृत्तावर पाडांग नदीमुखाशी वसले आहे. डचांची सर्वात जुनी वसाहत येथे होती.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92c94593293e91594d93293e93594d93993e

बॅलाक्लाव्हा : रशियातील युक्रेनियन सोव्हिएट सोशॅलिस्ट रिपब्लिकच्या क्रिमिया प्रांतातील (ओब्लास्ट) इतिहासप्रसिद्ध शहर व बंदर. ह क्रिमिया द्वीपकल्पावर सिव्हॅस्तपोलच्या आग्नेयीस १३ किमी. काळ्या समुद्रावर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92a93e-932947-93094d92e94b

पा ले र्मो : प्राचीन पॅनॉर्मस, अरबी खालेसा. इटलीमधील सिसिली या स्वायत्त प्रदेशाचे व पालेर्मो प्रांताचे राजधानीचे ठिकाण व प्रमुख बंदर. लोकसंख्या ६,७३,१६३  (१९७६). हे सिसिली बेटाच्या वायव्य किनाऱ्यावर पालेर्मो उपसागराच्या शिरोगामी आणि काँका दऑरो या सुपीक व सुंदर मैदानी प्रदेशाच्या टोकाला वसले असून वार्षिक पर्जन्यमान सु. ८४ सेंमी. आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93894293594d93993e

सूव्हा : फिजी देशाची राजधानी, दक्षिण पॅसिफिक महासागरातील फिजीचे व्यापारी केंद्र व बंदर. लोकसंख्या १,७२,३९९ (२०१२) अंदाजे. फिजीमधील व्हीटी लेव्हू बेटाच्या आग्नेय किनाऱ्यावर १८४९ मध्ये सूव्हा वसविण्यात आले. १८८२ पासून फिजी वसाहतीची राजधानी येथे झाली.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/928940938

नीस : फ्रान्सच्या आल्प्स मॅरिटाइम (डिपार्टमेंट) प्रांताची राजधानी आणि भूमध्य समुद्रावरील पर्यटनकेंद्र व बंदर. हे पॅरिसच्या आग्नेयीस सु. ६७६ किमी. व मार्सेच्या पूर्वईशान्येस १५८ किमी. वर असून पाइआँ नदीमुखाशी अँजेस दे उपसागरावर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93093f91a92e902921

रिचमंड : अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांपैकी व्हर्जिनिया राज्याच्या राजधानीचे ठिकाण, नदीबंदर व महत्त्वाचे व्यापारकेंद्र. लोकसंख्या २,१९,२१४ (१९८०). हे वॉशिंग्टन डी. सी. च्या दक्षिणेस १६० किमी. वर असून जेम्स नदीच्या दोन्ही काठांवर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92193e93594d93993e90a

डाव्हाऊ : फिलिपीन्स द्वीपसमूहापैकी मिंदानाओ बेटावरील प्रमुख बंदर. लोकसंख्या ३,९२,४७३ (१९७०). हे मोठे शहर बेटाच्या आग्नेयीस डाव्हाऊ नदीच्या मुखाजवळ, डाव्हाऊच्या आखाताच्या वायव्येस असून ह्याच्या आसमंतात सोन्याच्या खाणी व अननसाच्या बागा आहेत. डाव्हाऊ बंदरातून खोबरे, मका, तांदूळ व लाकूड फिलिपीन्समधील सेबूला जातात.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/928940938-1

फ्रान्सच्या आल्प्स मॅरिटाइम (डिपार्टमेंट) प्रांताची राजधानी आणि भूमध्य समुद्रावरील पर्यटनकेंद्र व बंदर. हे पॅरिसच्या आग्नेयीस सु. ६७६ किमी. व मार्सेच्या पूर्वईशान्येस १५८ किमी. वर असून पाइआँ नदीमुखाशी अँजेस दे उपसागरावर वसले आहे. लोकसंख्या ३,४४,४८१ (१९७५). इ. स. पू. सु. ३५० मध्ये ग्रीकांनी हे वसविले.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92c93f93893e90a

बिसाऊ : पश्चिम आफ्रिकेतील गिनी बिसाऊची राजधानी आणि प्रमुख बंदर. लोकसंख्या १,०९,४८६ (१९७९). हे सेनेगलची राजधानी डाकारच्या आग्नेयीस ४०० किमी. अंतरावर गेब नदीमुखखाडीवर वसलेले आहे. 

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92a93f928901917

पिनँग : मलेशियाच्या पिनँग राज्याच्या राजधानीचे ठिकाण व एक खुले बंदर. जॉर्जटाउन याही नावाने हे ओळखले जात असले, तरी प्रामुख्याने शहरातील व्यापारपेठेलाच उद्देशून ते वापरले जाते.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93094b91d93e93094d92f94b

रोझार्यो : अर्जेटिनामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे व्यापारी आणि औद्योगिक शहर, तसेच महत्त्वाचे नदीबंदर. लोकसंख्या उपनगरांसह ९,५७,३०१ (१९८०). हे शहर देशाच्या मध्य- पूर्व भागात, ब्वेनस एअरीझच्या वायव्येस सु. २९० किमी. अंतरावर पाराना नदीकाठी वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/938901-92893e91d947930

सँ नाझेर : फ्रान्समधील मोठे सागरी बंदर व औद्योगिक शहर. लोकसंख्या ७१,३७३ (२००६ अंदाज). ते देशाच्या पश्चिम भागातील ल्वार (लॉयर)-अटलांटिक डिपार्टमेंटमध्ये, नँट्स शहराच्या वायव्येस सु. ६१ किमी. वर ल्वार नदीमुखखाडीवर वसले आहे. बिस्के उप-सागरावरील या बंदराच्या जागी मूळच्या गॅलो-रोमनांचे कॉर्बिलोनामक बंदर होते.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92a94b93094d91f-91192b-93894d92a947928

पोर्ट ऑफ स्पेन : वेस्ट इंडिज बेटांमधील त्रिनिदाद व टोबॅगो या देशाची राजधानी आणि प्रमुख बंदर. लोकसंख्या १,२०,००० (१९७७ अंदाज). हे त्रिनिदाद बेटाच्या वायव्य भागात पारीआ आखातावर वसले असून ते व्हेनेझुएलातील पारिआ द्विपकल्पाच्या पूर्वेला आहे. हे शहर त्रिनिदादच्या अंतर्गत भागाशी रस्त्यांनी जोडले असून, त्याच्या आग्नेयीस सु. २६ किमी.वर पीआर्को येथे विमानतळ आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92c94292193e92a94793894d91f

बूडापेस्ट : पूर्व यूरोपमधील हंगेरी देशाची राजधानी. लोकसंख्या २०,६०,००० (१९८० अंदाज). हे डॅन्यूबनदीच्या दोन्ही तीरांवर वसलेले असून नदी-बंदर म्हणून त्याचप्रमाणे मोक्याच्या स्थानामुळे राष्ट्रीय आणि आंतराष्ट्रीय दळणवळणाच्या दृष्टीने महत्वाचे आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93293e-91794d93593e92f93093e

ला ग्वायरा : व्हेनेझुएलामधील एक प्रमुख सागरी बंदर व नगर लोकसंख्या २०,३४४ ( १९७१ ). देशाच्या उत्तर भागातील कॅरिबियन समुद्रकिनाऱ्यावरील फेडरल डिस्ट्रिक्टमध्ये, तीव्र उताराच्या पर्वत पायथ्याशी असलेल्या अरूंद किनारपट्टीवर ला ग्वायरा वसलेले असून ते या देशाच्या राजधानीपासून ( काराकास ) उत्तरेस १२ किमी. अंतरावर आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92193e93094d93593f928

डार्विन : ऑस्ट्रेलियाच्या नॉर्दर्न टेरिटरी राज्याची राजधानी. लोकसंख्या ३७,०६० (१९७१). हे नैसर्गिक बंदर असून तिमोर समुद्राच्या क्लॅरेन्स सामुद्रधुनीवर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93294791793994993094d928

लेगहॉर्न : (इटालियन भाषेत लीव्हॉरनॉ).  मध्य इटलीतील तस्कनी विभागात मोडणाऱ्या लीव्हॉरनॉ प्रांताची राजधानी व देशातील एक प्रमुख सागरी बंदर. लोकसंख्या १,७५,३७१ (१९८१).लीव्हॉरनॉ या नावाने ते अधिक परिचित आहे. ते लिग्यूरियन समुद्रकिनाऱ्यावर आर्नो नदीच्या मुखापासून दक्षिणेस सु. १६ किमी. व फ्लॉरेन्सच्या नैॠत्येस ९६ किमी.वर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92693092c93e928-1

दरबान : दक्षिण आफ्रिकेतील नाताळ प्रांताची राजधानी व हिंदी महासागरावरील एक महत्त्वाचे बंदर. लोकसंख्या ७,२९,८५७ (१९७०). नाताळ प्रांतातील सर्वांत मोठे व दक्षिण आफ्रिकेतील तिसऱ्या क्रमांकाचे शहर.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/91f94593090191f94b

टॅरँटो : प्राचीन–तारास, टरेन्टम. इटलीच्या आप्यूल्या विभागातील याच नावाच्या प्रांताचे मुख्य ठिकाण व इटलीचे एक उत्तम बंदर. लोकसंख्या २,३६,३६४ (१९७१). हे टॅरँटो आखाताच्या उत्तर फाट्यावर मुख्य भूमी आणि जवळचे एक बेट यांवर मिळून वसलेले असून बारीच्या दक्षिण आग्नेयीस ८० किमी. आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92b94d93094092e90191f932

फ्रीमँटल : ऑस्ट्रेलियाच्या वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया राज्यातील प्रमुख बंदर. लोकसंख्या २३,४९७ (१९७६). हिंदी महासागरावर, स्वान नदीमुखापाशी पर्थच्यानैर्ॠत्येस १९ किमी. अंतरावर हे वसले असून क्विनाना-पर्थ या लोहमार्गावरील स्थानक आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92490191c93f905930

तँजिअर : मोरोक्कोचे जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीवरील बंदर व तँजिअर प्रांताचे ठाणे. लोकसंख्या १,८७,८९४ (१९७१). जिब्राल्टरच्या नैर्ऋत्येस सु. ६१ किमी. व स्पेनच्या दक्षिण टोकापासून २७ किमी. आणि सामुद्रधुनीच्या पश्चिम प्रवेशद्वाराशी, मोक्याच्या ठिकाणी असलेले हे बंदर दीर्घकाळ सागरी व्यापाराचे केंद्र आणि यूरोपीयांचे विश्रामस्थान होते. मोरोक्कोतील सुप्रसिद्ध मोरोक्को चामडे, धने, बदाम, कातडी इ. येथून निर्यात होतात. ही एक मोठी व्यापारी उतारपेठ आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/905200d94592e94992f-1

अ‍ॅमॉय : चीनच्या आग्नेयीकडील फूक्येन प्रांतातील महत्त्वाचे औद्योगिक व व्यापारी शहर व बंदर. पूर्वीचे नाव 'सूमिंग' व सध्याचे चिनी भाषेतली 'श्यामेन'. लोकसंख्या ३,०८,००० (१९६४). फॉर्मोसा सामुद्रधुनीमधील अ‍ॅमॉय उपसागरात, लुंग ज्यांग नदीच्या मुखापासून १६ किमी. अंतरावरील सु. ११६ चौ. किमी. क्षेत्रफळाच्या बेटावर हे शहर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92f93e93094d92e925

यार्मथ : ग्रेट यार्मथ. ग्रेट ब्रिटनच्या नॉरफॉक परगण्यातील बंदर आणि सुप्रसिद्ध पर्यटनस्थळ व आरोग्यस्थान. लोकसंख्या ४८,२७३ (१९८२ अंदाज). हे लंडनच्या ईशान्येस १९५ किमी., तर नॉर्विचच्या पूर्वेस २८ किमी. अंतरावर ब्रेडन वॉटर या विस्तीर्ण जलाशयाच्या मुखापाशी वाळूतटावर वसले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92c93f93292c93e913

बिलबाओ : स्पेनमधील प्रमुख बंदर व बीतकाइया (बिस्के) प्रांताची राजधानी. लोकसंख्या ४,५७,६५५ (१९७४ अंदाज). हेबिस्के उपसागरापासून ११ किमी. आत नेर्‌व्‌ह्योन नदीतीरावर वसलेले आहे.द्येगो लोपेस द हारो याने इ. स. १३०० च्या सुमारास हे वसविले.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92893e92f91793e93093e-92b94993294d938

नायगारा फॉल्स : (शहर). (१) अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील न्यूयॉर्क राज्याच्या नायगारा परगण्यातील प्रवेश बंदर व पर्यटन केंद्र. लोकसंख्या ८५,६१५ (१९७०). हे बफालोच्या वायव्येस सु. २६ किमी. नायगारा नदीच्या उजव्या काठावर वसले आहे. पूर्वी यास मँचेस्टर असे म्हणत.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/905200d94591594d93093e

अ‍ॅक्रा : घाना देशाची राजधानी व अटलांटिक महासागरावरील महत्त्वाचे बंदर. लोकसंख्या ६,६३,८८० (१९७०). ५°३१' उ. व ०°१२' प. गिनी आखातावरील पूर्वीच्या गोल्डकोस्ट भागातील हे ठिकाण. येथे सोळाव्या शतकात पोर्तुगीजांनी व्यापाराकरिता किल्ला बांधला. सतराव्या शतकात डच, डेनश, फ्रेंच व इंग्‍लिश लोकांनी आपापले किल्ले बांधून व्यापारी ठाणी वसविली.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92e93e93094d938947

मार्से : फ्रान्समधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर व पहिल्या क्रमांकाचे बंदर. लोकवस्ती ९,०८,६००, महानगरीय १०,७०,९१२ (१९७५). स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या विलक्षण साहसाने, भारतीयांना सुपरिचित झालेले हे बंदर, भूमध्य समुद्राच्या उत्तर किनाऱ्यावर अर्धचंद्राकृती, उजाड टेकड्यांनी वेढलेल्या लीऑ आखारावर वसलेले आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92a94293293e

पूला : पॉला. यूगोस्लाव्हियाच्या क्रोएशिया विभागातील प्रमुख नैसर्गिक बंदर. लोकसंख्या ४७,४१४ (१९७१). हे एड्रिॲटिक समुद्रावरील इस्त्रीया द्वीपकल्पाच्या दक्षिण टोकावर वसले आहे. ख्रिस्तपूर्व १७८ मध्ये येथे रोमनांचा लष्करी व नाविक तळ होता.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92693e93094793893293e92e

दारेसलाम: टांझानियाची पूर्वीची राजधानी व हिंदी महासागरावरील महत्वाचे बंदर. लोकसंख्या ३,९६,७०० (१९७२ अंदाज). समुद्रसान्निध्य आणि विषुववृत्ताला जवळ असल्याने येथील हवामान उष्ण व दमट असून वार्षिक पर्जन्य सु. २०२ सेंमी. पडतो.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92e93e92893e92194b

मानाडो : इंडोनेशियातील उत्तर सूलावेसी प्रांताची राजधानी व प्रमुख बंदर. लोकसंख्या २,१७,२५९ (१९८०). हे सेलेबीझ बेटाच्या ईशान्य किनारी भागात गूनुंग क्लाबाट (२,०२२ मी.) या पर्वताच्या पायथ्याशी वसले आहे. एरोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मानाडो हे एक खुले बंदर होते.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93594d93994d93294592193f93594d93993894d91f949915

व्ह्लॅडिव्हस्टॉक : रशियाच्या अतिपूर्वेकडील प्रदेशातील प्रीमॉर्स्की क्राई या शासकीय प्रदेशाची राजधानी व पॅसिफिक किनाऱ्यावरील सर्वात मोठे बंदर – शहर. लोकसंख्या ६,४८,००० (१९८९). सायबीरियच्या अगदी आग्नेय भागात कोरिया व मँचुरिया (चीन) यांच्या सरहद्दीपासून जवळच; मूराव्यू या डोंगराळ द्वीपकल्पाच्या दक्षिण टोकावर हे वसलेले आहे. 

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/copy_of_92f94b91594b93993e92e93e

योकोहामा : जपानमधील प्रसिद्ध औद्योगिक शहर व बंदर. टोकिओ उपसागराच्या पश्चिम किनाऱ्यावर होन्शू बेटावर,टोकिओच्या नैऋत्येस सु. ३० किमी.वर ते वसले आहे. लोकसंख्या २७,७३,८२२ (१९८१). लोकसंख्येच्या दृष्टीने ते जपानचे चौथ्या क्रमांकाचे शहर असून कानागावा विभागाची येथे राजधानी आहे. योकोहामा व कावासाकी या दोन शहरांमुळे औद्योगिक संकुलनिर्माण झाले आहे.



/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93894591594d93093e92e94790291f94b-928926940

अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील कॅलिफोर्निया राज्यातील एक प्रमुख बंदर तसेच सांस्कृतिक, वित्त व व्यापारी दृष्ट्या येथे आकृती आहे. सॅन फ्रॅन्सिस्को : केबल कार. महत्त्वाचे शहर.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/92f94b91594b93894291593e

योकोसूका : जपानमधील एक अत्याधुनिक बंदर व जपान-अमेरिका यांच्या संयुक्त नाविक तळाचे ठाणे. ते टोकिओ उपसागराच्या मुखाशी नैऋत्येस होन्शू बेटावर कानागावा विभागामध्ये योकोहोमाच्या दक्षिणेस २० किमी.वर वसले आहे. लोकसंख्या ४,२७,१७९ (१९८३ अंदाज). बंदराच्या पूर्व भागात योकोसूका व नागौर ही उपबंदरे असून तेथे पाणी खोल आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/91392194793893e

ओडेसा : रशियाच्या युक्तेन सोव्हिएट प्रजासत्ताकाचे काळ्या समुद्रावरील महत्त्वाचे बंदर. लोकसंख्या ९,४१,००० (१९७२). हे कीएफच्या दक्षिणेस ४४० किमी. असून येथे कृषी अवजारे, वाहतूक, छपाई, अन्नप्रक्रिया;  लेथ, याऱ्या यांची सामग्री, मोटारींचे सुटे भाग जुळविणे;  तेलशुद्धीकरण; पीठ, साखर, फळे, कातडी, गोण्या, दोर इत्यादींवरील प्रक्रिया;  सुपरफॉस्फेट, आयोडीन, लिनोलियम, पोलादी दोर, पादत्राणे, कपडे यांचे कारखाने आहेत. 

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93594d93994793093e91594d93094291d

व्हेराक्रूझ : व्हेराक्रूझ याव्हे. मेक्सिकोमधील व्हेराक्रूझ राज्यातील प्रमुख शहर व बंदर. लोकसंख्या ३,२८,६०७ (१९९०). मेक्सिकोच्या आखातावरील एका सखल, वालुकामय पुळणीवर वसलेले हे शहर मेक्सिको सिटीपासून पूर्वेस ३०० किमी. हवाई अंतरावर आहे.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/copy_of_938901924941938

दक्षिण अमेरिकेतील ब्राझील देशामधील एक प्रमुख शहर, सागरी बंदर व साऊँ पाउलू राज्याची राजधानी. लोकसंख्या ५, २९, ५४२ (२०१० अंदाज). ब्राझीलच्या आग्नेय भागात अटलांटिक किनाऱ्यालगत, साऊँ व्हिसेंते बेटावर त्येते नदीकाठी हे वसले असून साऊँ पाउलू या महानगराच्या आग्नेयीस ४८ किमी.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924/93693f92e94b92894b938947915940

शिमोनोसेकी : जपानच्या होन्शू बेटावरील यामागूची विभागातील एक शहर व सागरी बंदर. लोकसंख्या २,५२,००० (१९९७). होन्शू बेटाच्या नैर्ऋत्य टोकावर अगदी मोक्याच्या ठिकाणी हे वसले आहे. १९०२ पर्यंत हे शहर आकामागासेकी व बाकान या नावांनी ओळखले जाई.

/education/apala-jag/92d94291794b932-92c902926930-90692393f-90691693e924

या विभागात जगातील विविध बंदरे व आखते यांची माहिती देण्यात आली आहे.