स्वामी विवेकानंदांच्या स्त्रीशिक्षणाच्या कल्पनांना पुढे ठेऊन आणि मुलींचे शिक्षण साध्य करण्यासाठी आणि त्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी, UGC ने उच्च शिक्षणाचा थेट खर्च भरून काढण्याच्या उद्देशाने सामाजिक विज्ञानातील संशोधनासाठी सिंगल गर्ल चाइल्डसाठी स्वामी विवेकानंद फेलोशिप सुरू केली आहे, विशेषत: अशा मुलींसाठी ज्या केवळ मुली आहेत. त्यांच्या कुटुंबातील मुलगी. योजना सध्या पुनरावृत्तीच्या अधीन आहे उद्दिष्टे प्रस्तावित योजनेची उद्दिष्टे आहेत अविवाहित मुलीच्या सामाजिक शास्त्रातील उच्च शिक्षणासाठी मदत करणे. लहान कुटुंबाच्या नियमांचे पालन करण्याचे मूल्य ओळखणे. समाजात एकल मुलीचा आदर्श ओळखणे. अविवाहित मुलींच्या आदर्श संकल्पनेचा प्रसार करणे. समाजात अविवाहित मुलींना प्रोत्साहन देणे. पात्रता पालकांची कोणतीही अविवाहित मुलगी जी विद्यापीठे/महाविद्यालये/संस्थांमधील सामाजिक विज्ञान या [पैकी कोणत्याही संस्थे मधून पीएच.डी.करत आहे ती या योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र आहेत. एका कुटुंबात एक मुलगा आणि एक मुलगी उपलब्ध असल्यास योजनेअंतर्गत मुलीचा फेलोशिपसाठी विचार केला जाणार नाही. अविवाहित मुलगी असल्याचा पुरावा विहित प्रपत्रानुसार एसडीएम/प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी/राजपत्रित अधिकारी (तहसीलदाराच्या दर्जाच्या खाली नाही) यांनी प्रमाणित केलेल्या सहकारी/पालकांकडून रु.50/- च्या प्रतिज्ञापत्रावर स्टॅम्प पेपर सादर करणे आवश्यक आहे. ही योजना अशा अविवाहित मुलींना लागू आहे जिने नियमित, पूर्णवेळ पीएच.डी.मध्ये स्वत:ची नोंदणी केली आहे. खालील प्रमाणे भारतीय विद्यापीठे/महाविद्यालये/संस्थांमधील सामाजिक शास्त्रातील कार्यक्रम दर्शवली गेली आहे UGC कायदा, 1956 च्या कलम 2(f) आणि 12(b) अंतर्गत समाविष्ट विद्यापीठे/कॉलेजे/संस्था. UGC कायदा 1956 च्या कलम 3 अंतर्गत विद्यापीठे मानली जातात जी UGC कडून अनुदान प्राप्त करण्यास पात्र आहेत. केंद्र/राज्य सरकारद्वारे अनुदानीत विद्यापीठे/महाविद्यालये/संस्था. राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्था पीएच.डी.साठी प्रवेश डिस्टन्स एज्युकेशन मोडमधील कोर्स योजनेअंतर्गत समाविष्ट नाही. ऑनलाईन अर्ज सादर करण्याच्या शेवटच्या तारखेनुसार सर्वसाधारण श्रेणीसाठी 40 वर्षांपर्यंतच्या विद्यार्थिनी आणि SC/ST/OBC आणि PWD (अपंग व्यक्ती) राखीव प्रवर्गासाठी 45 वर्षांपर्यंतच्या विद्यार्थी पात्र आहेत ट्रान्सजेंडर उमेदवार नियमांनुसार योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यास पात्र आहेत. मदतीचे स्वरूप ऑनलाइन पद्धतीने प्राप्त झालेल्या सर्व बाबतीत पूर्ण झालेल्या पात्र अर्जांच्या आधारे दरवर्षी फेलोशिपसाठी स्लॉटची संख्या निश्चित केली जाऊ शकते. योजनेंतर्गत उपलब्ध आर्थिक सहाय्य खालीलप्रमाणे आहे शिष्यवृत्ती @ रु. 25,000/- p.m. सुरुवातीच्या दोन वर्षांसाठी @ रु. 28,000/- p.m. उर्वरित कार्यकाळासाठी आकस्मिकता @ रु. 10,000/- p.a. सुरुवातीच्या दोन वर्षांसाठी @ रु. 20,500/- p.a. उर्वरित कार्यकाळासाठी एस्कॉर्ट्स/वाचक सहाय्य रु. 2,000/- p.m. PWD उमेदवारांसाठी अर्ज कसा करायचा अग्रगण्य वर्तमानपत्र आणि रोजगाराच्या बातम्यांमध्ये जाहिरातीद्वारे वर्षातून एकदा ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज मागवले जातात. यूजीसी वेबसाइटवर लघु सूचना देखील अपलोड केली आहे - UGC ऑनलाइन अर्जासाठी, येथे क्लिक करा- UGC संपूर्ण मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये प्रवेश करण्यासाठी, येथे क्लिक करा - Guidelines for XII शिष्यवृत्ती/फेलोशिप हेल्पलाइन टोलफ्री क्रमांक : 1800-113-355 ईमेल : fellowshiphelpline.ugc@gmail.com स्रोत : University Grants Commission