వేడిగాలుల దుష్ప్రభావాలను ఎదుర్కోవటానికి పాఠశాలలు పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలకు సంబంధించి విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ఈరోజు క్రింది మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది. పాఠశాల సమయాలు మరియు దినచర్యలో మార్పు పాఠశాల వేళలు ముందుగానే ప్రారంభమై మధ్యాహ్నానికి ముందే ముగియవచ్చు. సమయం ఉదయం 7.00 గంటల నుండి ఉండవచ్చు. రోజుకు పాఠశాల గంటల సంఖ్య తగ్గించబడవచ్చు. విద్యార్థులను సూర్యరశ్మికి నేరుగా బహిర్గతం చేసే క్రీడలు/ఇతర బహిరంగ కార్యకలాపాలు ఉదయాన్నే తగిన విధంగా సర్దుబాటు చేయబడతాయి. పాఠశాల అసెంబ్లీని కవర్ చేయబడిన ప్రదేశంలో లేదా తక్కువ సమయంతో తరగతి గదులలో నిర్వహించాలి. పిల్లలు స్కూలు ముగించుకుని ఇంటికి వెళ్లినప్పుడు కూడా ఇదే చెప్పాలి. పాఠశాల ముగిసిన తర్వాత ఇలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవచ్చు. రవాణా స్కూల్ బస్సు/వ్యాన్ ఎక్కువ రద్దీగా ఉండకూడదు. సీటింగ్ కెపాసిటీ కంటే ఎక్కువ విద్యార్థులను తీసుకెళ్లకూడదు. బస్సు/వ్యాన్లో తాగునీరు మరియు ప్రథమ చికిత్స కిట్ అందుబాటులో ఉండాలి. కాలినడకన/సైకిల్పై పాఠశాలకు వచ్చే విద్యార్థులు తలకు కప్పి ఉంచుకోవాలని సూచించారు. పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ను నివారించడానికి మరియు ఎండలో వారి సమయాన్ని తగ్గించడానికి వీలైనంత వరకు విద్యార్థులను స్వయంగా పికప్ చేసుకునేలా తల్లిదండ్రులు అవగాహన కల్పించాలి. పాఠశాల బస్సు/వ్యాన్ నీడ ఉన్న ప్రదేశంలో పార్క్ చేయవచ్చు. హైడ్రేషన్ విద్యార్థులు తమ సొంత వాటర్ బాటిల్స్, క్యాప్లు మరియు గొడుగులను తీసుకెళ్లాలని మరియు బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఉన్నప్పుడు వాటిని ఉపయోగించమని సలహా ఇవ్వవచ్చు. పాఠశాల అనేక ప్రదేశాలలో తగినంత త్రాగునీటి లభ్యతను నిర్ధారించాలి, ప్రాధాన్యంగా పరిసరాల కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద. చల్లటి నీటిని అందించడానికి వాటర్ కూలర్/మట్టి కుండలు (బాడలు) ఉపయోగించవచ్చు. ప్రతి పీరియడ్లో, ఉపాధ్యాయులు తమ వాటర్ బాటిళ్ల నుండి నీటిని సిప్ చేయమని విద్యార్థులకు గుర్తు చేయాలి. ఇంటికి తిరిగి వెళ్లేటప్పుడు, పాఠశాలలు విద్యార్థులు తమ బాటిళ్లలో నీటిని తీసుకెళ్లేలా చూసుకోవాలి. వేడి తరంగాలను ఎదుర్కోవడానికి సరైన హైడ్రేషన్ యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించాలి మరియు క్రమం తప్పకుండా తగినంత నీరు త్రాగాలని సూచించారు. పెరిగిన హైడ్రేషన్తో, వాష్రూమ్ల వాడకం పెరుగుతుంది మరియు వాష్రూమ్లను పరిశుభ్రంగా మరియు శుభ్రంగా ఉంచడం ద్వారా పాఠశాలలు దాని కోసం సిద్ధం చేయాలి ఆహారం మరియు భోజనం పిఎం పోషన్: వేడి ఆహారాన్ని పాడు చేస్తుంది కాబట్టి పిఎం పోషన్ కింద వేడిగా వండిన భోజనం తప్పనిసరిగా వేడిగా మరియు తాజాగా వడ్డించాలి. ఇన్ఛార్జ్ టీచర్ వడ్డించే ముందు ఆహారాన్ని తనిఖీ చేయవచ్చు. టిఫిన్లు తీసుకువెళ్లే పిల్లలు త్వరగా పాతబడిపోయే ఆహారాన్ని తీసుకెళ్లవద్దని సలహా ఇవ్వవచ్చు. పాఠశాలల్లో క్యాంటీన్లలో తాజా, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం అందేలా చూడాలి. పిల్లలు లంచ్/టిఫిన్ సమయంలో తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవాలని సూచించవచ్చు. సౌకర్యవంతమైన తరగతి గది అన్ని ఫ్యాన్లు పని చేస్తున్నాయని మరియు అన్ని తరగతి గదులు సరిగ్గా వెంటిలేషన్ ఉండేలా పాఠశాలను నిర్ధారించుకోవాలి. సాధ్యమైతే ప్రత్యామ్నాయ పవర్ బ్యాకప్ లభ్యతను ఏర్పాటు చేయవచ్చు. సూర్యకాంతి నేరుగా తరగతి గదిలోకి రాకుండా ఆపడానికి కర్టెన్లు/బ్లైండ్లు/వార్తాపత్రికలు మొదలైనవి ఉపయోగించవచ్చు. 'ఖుస్' కర్టెన్లు, వెదురు/జనపనార చిక్లు మొదలైన పరిసరాలను చల్లగా ఉంచడానికి పాఠశాల ఏదైనా స్థానిక సాంప్రదాయ పద్ధతులను అనుసరిస్తుంటే, వాటిని కొనసాగించవచ్చు. యూనిఫాం విద్యార్థులు వదులుగా మరియు లేత రంగు కాటన్ మెటీరియల్ దుస్తులను ధరించడానికి అనుమతించబడవచ్చు. పాఠశాలలు నెక్ టైస్ వంటి యూనిఫారానికి సంబంధించిన నిబంధనలను సడలించవచ్చు. లెదర్ షూలకు బదులుగా కాన్వాస్ షూలను అనుమతించవచ్చు. విద్యార్థులు ఫుల్ స్లీవ్ షర్ట్ ధరించడం ఉత్తమం. ప్రథమ చికిత్స సౌకర్యాలు ORS ద్రావణం యొక్క సాచెట్లు లేదా తేలికపాటి వేడి-స్ట్రోక్ను చికిత్స చేయడానికి ఉప్పు మరియు చక్కెర ద్రావణం పాఠశాలల్లో తక్షణమే అందుబాటులో ఉండాలి. తేలికపాటి వేడి-స్ట్రోక్ విషయంలో విద్యార్థులకు ప్రథమ చికిత్స అందించడానికి బోధన మరియు బోధనేతర సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వాలి. హీట్ స్ట్రోక్ విషయంలో పాఠశాలలు తప్పనిసరిగా సమీపంలోని ఆసుపత్రి/క్లినిక్/డాక్టర్/నర్సు మొదలైనవాటికి త్వరితగతిన చేరుకునేలా చూడాలి.పాఠశాలల్లో అవసరమైన వైద్య కిట్లు అందుబాటులో ఉంచాలి. విద్యార్థులకు చేయవలసినవి మరియు చేయకూడనివి హీట్ వేవ్కు సంబంధించి చేయవలసినవి & చేయకూడనివి పాఠశాలలోని ప్రముఖ ప్రదేశాలలో ప్రదర్శించబడాలి. ఇవి క్రింది వాటిని కలిగి ఉండవచ్చు:- చేయవలసినవి: తగినంత నీరు త్రాగాలి- దాహం వేయకపోయినా మిమ్మల్ని మీరు హైడ్రేట్ గా ఉంచుకోవడానికి ORS (ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ సొల్యూషన్), ఇంట్లో తయారుచేసిన లస్సీ, తోరణి (బియ్యం నీరు), నిమ్మ నీరు, వెన్న పాలు మొదలైన వాటిని ఉపయోగించండి. తేలికైన, లేత రంగు, వదులుగా, కాటన్ దుస్తులను ధరించండి. గుడ్డ, టోపీ లేదా గొడుగు మొదలైన వాటిని ఉపయోగించి మీ తలను కప్పుకోండి. వీలైనంత వరకు ఇంట్లోనే ఉండండి మీకు మూర్ఛ లేదా అనారోగ్యంగా అనిపిస్తే, వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించండి చేయకూడనివి: ఖాళీ కడుపుతో లేదా భారీ ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత బయటకు వెళ్లవద్దు ఎండలో బయటకు వెళ్లడం మానుకోండి, ముఖ్యంగా మధ్యాహ్నం సమయంలో అవసరం లేకుంటే మధ్యాహ్నం బయట ఉన్నప్పుడు శ్రమతో కూడిన కార్యకలాపాలను నివారించండి చెప్పులు లేకుండా బయటికి వెళ్లవద్దు జంక్/స్టాల్/స్పైసీ ఫుడ్ తినవద్దు పరీక్షా కేంద్రాలు పరీక్ష హాలులో పిల్లలు వారి స్వంత పారదర్శక వాటర్ బాటిల్ తీసుకురావడానికి అనుమతించబడతారు. పరీక్షా కేంద్రాలు అభ్యర్థులకు సులువుగా అందుబాటులో ఉండేటటువంటి తాగునీరు అందుబాటులో ఉండేలా చూసుకోవాలి. పరీక్షా కేంద్రాలు అభ్యర్థులు పరీక్ష హాల్లోని వారి సీట్ల వద్ద అడిగినప్పుడు వెంటనే నీటిని సరఫరా చేసేలా చూడాలి. పరీక్షా హాళ్లలో ఫ్యాన్లు ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. పరీక్షా కేంద్రం వద్ద విద్యార్థులు వేచి ఉండే ప్రదేశం నీడ/కప్పబడిన ప్రదేశంలో నీటి సదుపాయంతో ఉండవచ్చు. పరీక్షా కేంద్రాలను స్థానిక ఆరోగ్య కార్యకర్త మరియు వైద్య కేంద్రాలతో అనుసంధానం చేయాలి. రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు పైన పేర్కొన్న వాటికి అదనంగా, రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు క్రింది అదనపు చర్యలను తీసుకోవచ్చు: వేసవి కాలానికి సంబంధించిన సాధారణ వ్యాధులకు అవసరమైన మందులు స్టాఫ్ నర్స్ వద్ద అందుబాటులో ఉండాలి. హీట్ స్ట్రోక్ నివారణపై విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించవచ్చు. వసతి గృహాల్లో కిటికీలకు కర్టెన్లు ఏర్పాటు చేయాలి. నిమ్మరసం, మజ్జిగ పాలు & సీజనల్ ఫ్రూట్స్తో పాటు నీటి శాతం ఎక్కువగా ఉండే వాటిని ఆహారంలో చేర్చుకోవాలి. కారంగా ఉండే ఆహారానికి దూరంగా ఉండాలి. తరగతి గదులు, హాస్టళ్లు మరియు డైనింగ్ హాల్లో నిరంతరం నీరు మరియు విద్యుత్ లభ్యత ఉండేలా చూడాలి. క్రీడలు మరియు ఆటల కార్యకలాపాలు సాయంత్రం నిర్వహించాలి. ఆధారం : PIB